Các
phương pháp áp dụng trong dự án nghiên cứu, đánh giá
Ngày nay, khi việc áp
dụng các phương pháp điều tra xă hội trong các dự án là điều cần
thiết, nhóm cán bộ nghiên cứu thực địa đă sử dụng các phương pháp
được áp dụng trong các nghiên cứu tham dự kết hợp giữa nghiên cứu
định tính và định lượng trong hầu hết các dự án đánh giá các mảng xă
hội, thể chế, đánh giá tiền kh thi,…
Nhiều công cụ điều tra đặc trưng như thảo luận nhóm tập chung, quan
sát tham dự, phỏng vấn bán cấu trúc...sử dụng các phương pháp đánh
giá nông thôn có sự tham gia của cộng đồng (PRA- Participatory Rural
Appraisal); đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia của cộng đồng
(RRA - Rapid Rural Appraisal); Phương pháp đánh giá có sự tham gia
của cộng đồng (MPA- Methodology for Participatory Assessments); và
phương pháp đánh giá sự thay đổi hành vi vệ sinh có sự tham gia
của
cộng đồng (PHAST- Participatory Hygiene and Sanitation
Transformation) đang được áp dụng trong hầu hết các nghiên cứu mang
tính tham dự do chúng tôi thực hiện.
Một vài nét về các
phương pháp RRA,PRA, PHAST và MPA và những tương quan giữa chúng.
Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn (RRA), một trong các phương
pháp định tính được giới thiệu từ cuối thập niên 70. Khi đó, người
ta sử dụng phương pháp này nhằm phát hiện thông tin môt cách nhanh
chóng và chính xác cho những nhận định cũng như đánh giá chương
tŕnh phát triển nông thôn. Về khía cạnh xă hội học, các phương pháp
RRA ngày càng phát triển nhằm gii quyết sự mâu thuẫn giữa một bên là
nguồn tài chính thiếu hụt với một bên là sự cần thiết phi nhanh
chóng đưa ra giải pháp cho các vấn đề lớn của xă hội.
Trong những năm gần đây, dựa trên các kinh nghiệm của các nước đang
phát triển, RRA đă trở nên có tính tham dự hơn, dẫn đến việc xuất
hiện một phương pháp mới là phương pháp đánh giá nông thôn có sự tham
gia của cộng đồng (PRA).
Phương pháp đánh giá nông thôn có sự tham gia của cộng đồng (PRA) mô
tả các nhóm tiếp cận và các phương pháp nhằm giúp cho người dân địa
phương có thể chia sẻ và phát huy các kinh nghiệm sống cũng như giúp
họ biết phân tích các điều kiện để lập và thực hiện kế hoạch.
Phương pháp thay đổi hành vi vệ sinh có sự tham gia của công đồng
(PHAST) là phương pháp đánh giá sử dụng tranh vẽ, h́nh
ảnh, cho phép cộng đồng đánh giá, khảo sát sâu những vấn đề về cấp nước và vệ sinh
môi trường một cách sáng tạo và có trọng tâm. Cách tiếp cận này được
đặc biệt thiết kế nhằm cải thiện các lĩnh vực liên quan đến sức
khoẻ/vệ sinh, điều kiện vệ sinh cũng như quản lư các công tŕnh cấp
nước và vệ sinh cho cộng đồng.
Ngày nay các công cụ của phương pháp có sự tham gia của cộng đồng
được điều chỉnh nhằm thích ứng linh hoạt hơn với nhiều lĩnh vực như
lập kế hoạch, đánh giá các dự án phát triển... và được gọi là PM
(phương pháp có sự tham gia), và các công cụ cũng được cải biến đi
thông qua nhiều cuộc nghiên cứu và đánh giá,và nó được gọi là Phương
pháp đánh giá có sự tham gia của cộng đồng.